Als ik met een cliënt en hun hulphond-in-opleiding een winkel binnenloop, zie ik het vaak gebeuren: mensen kijken op, glimlachen vriendelijk of stellen een vraag. Vaak is dat: “Mag die hond hier eigenlijk wel naar binnen?”
Hoewel een dekje voor hulphonden in Nederland niet verplicht is, kiezen veel mensen er toch voor om hun hulphond er één te laten dragen. Dat is logisch: een dekje maakt voor omstanders vaak duidelijk dat een hond aan het werk is. Het kan helpen om vervelende vragen of opmerkingen te voorkomen en geeft de geleider soms wat extra rust en ruimte.
Maar een dekje zegt niet alles over de hond of de training.
Wat zegt een dekje eigenlijk?
Sommige mensen denken dat een hond met een dekje automatisch een hulphond is, maar dat is niet altijd het geval. Een dekje is vrij verkrijgbaar en kan door iedereen worden aangeschaft, ook voor een huishond. Daarom is het goed om te beseffen: een dekje is geen garantie voor een goed getrainde hulphond.
Bij honden die worden opgeleid onder begeleiding van een instructeur of organisatie, zie je vaak een herkenbaar logo op het dekje of tuigje en is er ook een identificatiepasje aanwezig waarmee de begeleiding bevestigd kan worden. Maar bij honden die een dekje dragen zonder dat er sprake is van opleiding of functie, ontbreken deze kenmerken meestal. Dat kan verwarring veroorzaken bij omstanders, wat in de praktijk ook effect kan hebben op mensen die afhankelijk zijn van hun hulphond.
Kortom: een dekje met logo of pasje zegt iets over het traject, maar uiteindelijk draait het om hoe de hond werkt, wat hij betekent voor zijn begeleider en hoe zorgvuldig hij is opgeleid.
Universele dekjes: handig of verwarrend?
Onlangs is er een zogenaamd universeel dekje ontwikkeld door de NAHB, een branchevereniging van hulphondbegeleiders. Het idee daarachter is duidelijk: meer herkenbaarheid voor het publiek. En dat is op zich een begrijpelijk streven. Als mensen weten wat ze kunnen verwachten, geeft dat vaak rust, voor cliënten, winkeliers en omstanders.
Tegelijk roept zo’n universeel dekje vragen op: wat als een goed opgeleide hulphond géén universeel dekje draagt, of als iemand zijn of haar hulphond zelf opleidt onder begeleiding van een instructeur die niet bij de branchevereniging is aangesloten? Uiteindelijk zijn het vooral de training, begeleiding en afstemming op de gebruiker die het verschil maken.
Het dragen van dit universele dekje is overigens niet verplicht. Veel opleiders kiezen bewust voor een eigen ontwerp, dat beter past bij de situatie en de wensen van de cliënt. Want ook een dekje is, net als de training zelf, maatwerk.
Wat voor de één werkt...
Bij psychosociale hulphonden draait alles om afstemming op de cliënt. Niet alleen in gedrag en taken van de hond, maar juist in wat iemand nodig heeft in het dagelijks leven.
Voor sommige mensen is zichtbaarheid belastend, bijvoorbeeld door prikkelgevoeligheid, angst of de wens om privacy te behouden. Een opvallend dekje kan dan juist spanning oproepen in plaats van rust brengen. In zulke gevallen kan een subtiele oplossing, zoals een kleine sleeve of bandana, al voldoende zijn.
Tegelijk zijn er ook cliënten die zich juist prettiger voelen wanneer hun hulphond duidelijk herkenbaar is. Het voorkomt vragen en kan een gevoel van veiligheid geven. Dan kiezen we samen een dekje dat daarbij past.
De vorm verschilt dus per situatie: van een subtiel label op een tuigje tot een meer zichtbaar dekje. Ook de tekst kan variëren, van ‘hulphond’ of ‘assistentiehond’ tot bijvoorbeeld ‘buddyhond’, afhankelijk van wat voor iemand prettig voelt en bij hen past.
Dat idee, dat er ruimte moet zijn voor verschillende vormen en behoeften, wordt gelukkig door meer professionals gedragen. Zo schreef ook FierVoeters een mooi artikel over het belang van inclusie en maatwerk, als reactie op het universele dekje van de NAHB. Je kunt hun volledige reactie lezen via:
Reactie op NAHB-statement – Inclusie vraagt om meer dan één route naar kwaliteit
Maatwerk waar mogelijk
Er is niet één juist soort dekje. Net zoals er niet één manier is om een hulphond op te leiden, of om met een hulpvraag om te gaan. Wat bij de één werkt, werkt niet per se bij de ander.
De zichtbaarheid van een hulphond mag ondersteunend zijn aan de cliënt. Een dekje kan bijdragen aan rust, voorspelbaarheid en duidelijkheid. Zeker in openbare ruimtes of bij professionals is het soms prettig als een hulphond direct herkenbaar is. Tegelijk past niet iedereen in hetzelfde jasje, letterlijk en figuurlijk.
In mijn werk draait alles om het vergroten van zelfvertrouwen en zelfstandigheid. De vrijheid om te kiezen wat wel of niet prettig voelt, hoort daar ook bij, inclusief de keuze voor een dekje ♥
Overweeg je een hulphond? Wil je samen kijken of dit bij jou past? Neem gerust contact op, ik help je graag verder.
Vind je het leuk om deze blog te volgen? Volg me dan op Facebook.
PawsConnect is aangesloten bij de Stichting Psychosociale Hulphonden. Daarnaast ben ik als kynologisch instructeur aangesloten bij de Raad van Beheer. Zo blijf ik mij ontwikkelen, werk ik volgens duidelijke richtlijnen en hoge standaarden, en kan ik het beste bieden voor mens én hond.