Als ik met een cliënt en zijn of haar hulphond (in opleiding) een winkel binnenloop, zie ik het vaak gebeuren: mensen kijken op, glimlachen vriendelijk of stellen een vraag. Vaak is dat: “Mag die hond hier eigenlijk wel naar binnen?”
Hoewel een dekje voor hulphonden in Nederland niet verplicht is, kiezen veel mensen er toch voor om hun hulphond er één te laten dragen. Dat is logisch: een dekje maakt voor omstanders vaak duidelijk dat een hond aan het werk is. Het kan helpen om vervelende vragen of opmerkingen te voorkomen en geeft de geleider soms wat extra rust en ruimte.
Maar een dekje zegt niet alles over de hond of de training.
Wat zegt een dekje eigenlijk?
Sommige mensen denken dat een hond met een dekje automatisch een hulphond is, maar dat is niet altijd het geval. Een dekje is vrij verkrijgbaar en kan door iedereen worden aangeschaft, ook voor een huishond. Daarom is het goed om te beseffen dat een dekje geen garantie is voor een goed getrainde hulphond.
Bij honden die worden opgeleid onder begeleiding van een instructeur of organisatie, is vaak een herkenbaar logo zichtbaar op het dekje of tuigje. Ook kan er een identificatiepasje aanwezig zijn waarmee de begeleiding bevestigd kan worden.
Bij honden die een dekje dragen zonder dat er sprake is van opleiding of functie, ontbreken deze kenmerken meestal. Dat kan soms verwarring veroorzaken bij omstanders, wat in de praktijk ook invloed kan hebben op mensen die afhankelijk zijn van hun hulphond.
Hulphond in opleiding in een winkelomgeving, duidelijk herkenbaar door het dekje.
Universele dekjes: wat betekent dit in de praktijk?
Onlangs is er een zogenoemd universeel dekje ontwikkeld door de Nederlandse Assistentiehonden Branchevereniging (NAHB), een koepelorganisatie van ADI-gecertificeerde assistentiehondenscholen. Het idee daarachter is duidelijk: meer herkenbaarheid voor het publiek. En dat is op zich een begrijpelijk streven. Als mensen weten wat ze kunnen verwachten, geeft dat vaak rust, voor cliënten, winkeliers en omstanders.
Tegelijk roept zo’n universeel dekje vragen op. Wat als een goed opgeleide hulphond géén universeel dekje draagt? Of als iemand zijn of haar hulphond zelf opleidt onder begeleiding van een instructeur die niet bij de branchevereniging is aangesloten. In sommige gevallen heeft dat te maken met het feit dat aansluiting niet voor iedere opleider mogelijk is.
Het dragen van dit universele dekje is overigens niet verplicht. Veel opleiders kiezen bewust voor een eigen ontwerp dat beter past bij de situatie en de wensen van de cliënt, en soms ook aansluit bij de herkenbaarheid of huisstijl van de organisatie. Uiteindelijk blijft het de training, begeleiding en afstemming op de cliënt die het verschil maken.
Wat voor de één werkt...
Bij psychosociale hulphonden draait alles om afstemming op de cliënt. Niet alleen in gedrag en taken van de hond, maar juist in wat iemand nodig heeft in het dagelijks leven.
Voor sommige mensen is zichtbaarheid belastend, bijvoorbeeld door prikkelgevoeligheid, angst of de wens om privacy te behouden. Een opvallend dekje kan dan juist spanning oproepen in plaats van rust brengen. In zulke gevallen kan een subtiele oplossing, zoals een kleine sleeve of bandana, al voldoende zijn.
Tegelijk zijn er ook cliënten die zich juist prettiger voelen wanneer hun hulphond duidelijk herkenbaar is. Het voorkomt vragen en kan een gevoel van veiligheid geven. Dan kiezen we samen een dekje dat daarbij past.
De vorm verschilt dus per situatie: van een subtiel label op een tuigje tot een meer zichtbaar dekje. Ook de tekst kan variëren, van ‘hulphond’ of ‘assistentiehond’ tot bijvoorbeeld ‘buddyhond’, afhankelijk van wat voor iemand prettig voelt en bij hen past.
Dat idee, dat er ruimte moet zijn voor verschillende vormen en behoeften, wordt door meerdere professionals gedeeld. Zo publiceerde FierVoeters een artikel over het belang van inclusie en maatwerk, als reactie op het universele dekje van de NAHB. Je kunt hun volledige reactie lezen via:
Reactie op NAHB-statement – Inclusie vraagt om meer dan één route naar kwaliteit
Verschillende soorten hulphonddekjes, afgestemd op situatie en cliënt.
Maatwerk waar mogelijk
De zichtbaarheid van een hulphond kan ondersteunend zijn voor de cliënt. Afhankelijk van de situatie en de persoon kan een dekje bijdragen aan rust, voorspelbaarheid en duidelijkheid. In openbare ruimtes of bij zorg- en hulpverleners kan het voor sommige mensen prettig zijn wanneer een hulphond direct herkenbaar is.
Binnen hulphondbegeleiding speelt het vergroten van zelfstandigheid en zelfvertrouwen vaak een rol. Hoe de keuze voor een passend dekje daarin wordt meegenomen, kan per team verschillen.
Denk je na over een hulphond?
Neem gerust contact op voor meer informatie of een oriënterend gesprek.
Voorbeeld van een subtieler dekje, passend bij de behoefte aan minder zichtbaarheid.
Vind je het leuk om deze blog te volgen?
Volg me dan op Facebook.
PawsConnect is aangesloten bij de Stichting Psychosociale Hulphonden. Daarnaast ben ik als kynologisch instructeur aangesloten bij de Raad van Beheer. Zo blijf ik mij ontwikkelen, werk ik volgens duidelijke richtlijnen en hoge standaarden, en kan ik het beste bieden voor mens én hond.